پالس کلان بازار
سیزده سنجهٔ کلان که با هم میگویند بازار در چه حالی است — نه اینکه کدام نماد بخریم.
سنجههای این صفحه عمداً بالای سرِ نماد ایستادهاند: پهنای مشارکت، تمرکزِ پول، ترکیبِ بازیگران و حافظهٔ تاریخیِ افتهای بزرگ. هیچکدام سیگنالِ خرید و فروش نیستند؛ هرکدام یک بُعد از «سلامتِ عمومیِ بازار» را میسنجند و کنارِ هم تصویری میسازند که از نگاهکردن به خودِ شاخص بهدست نمیآید. زیرِ هر نمودار دو خط نوشتهایم که چطور باید خوانده شود و چه چیزی را نمیگوید.
راهنمای این صفحه
- ابتدا اسپردِ هموزن به کل را ببینید: صعودِ فراگیر با صعودِ چند نمادِ بزرگ فرق دارد.
- خطِ سقف/کفِ سالانه و پهنای میانگین متحرک، مشارکت را میسنجند نه جهت را.
- شاخصِ ترس و طمع یک سنجهٔ لحظهای است؛ فرمولش زیرِ گیج نوشته شده است.
اسپردِ هموزن به کل
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: خط بالا میرود یعنی هموزن از کل جلو زده — یعنی صعود در بدنهٔ بازار پخش است، نه فقط در چند نمادِ بزرگ.
خط پایین میرود یعنی بازار باریک شده و شاخصِ کل را چند نمادِ سنگین بالا نگه داشتهاند؛ این وضعیت شکنندهتر است.
خطِ سقف تازه منهای کفِ تازه
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: مقدارِ مثبت و پایدار یعنی رهبریِ بازار سالم است؛ عبورِ ناگهانی به منفیِ عمیق، نشانهٔ گستردگیِ فروش است نه یک اصلاحِ موضعی.
نمادی که هنوز یک سالِ کاملِ معاملاتی ندارد اصلاً شمرده نمیشود، پس این خط دربارهٔ نمادهای تازهوارد هیچ ادعایی ندارد.
درصدِ نمادهای بالای میانگین متحرک
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: بالای ۶۰٪ یعنی روندِ کوتاهمدت فراگیر است؛ زیرِ ۲۰٪ معمولاً ناحیهٔ اشباعِ فروش است، اما «کف» نیست.
واگرایی مهمتر از سطح است: شاخص سقفِ تازه بزند ولی این دو خط پایینتر از قلهٔ قبلی بمانند، یعنی مشارکت در حالِ آبرفتن است.
شاخص ترس و طمع
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: عدد میانگینِ سادهٔ پنج مؤلفه است و هر مؤلفه روی بازهٔ ۰ تا ۱۰۰ نرمال شده؛ فرمولِ هر کدام در جدولِ کنارش نوشته شده است.
این سنجه لحظهای است و تاریخچه ندارد: مقدارِ امروز را با حسِ خودتان بسنجید، نه با عددِ دیروز که ذخیره نشده است.
تمرکز نقدشوندگی
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: بالا رفتنِ سهمِ ۱۰ نمادِ اول یعنی پول در چند نماد حبس شده و بقیهٔ بازار از نظرِ نقدشوندگی خشک است.
پایین آمدنِ پایدارِ این سهم نشانهٔ پخششدنِ پول در بدنهٔ بازار است؛ اما یک روزِ تکِ پایین معمولاً فقط یعنی آن روز معاملهٔ بزرگی رخ نداده.
مشارکت حقیقی
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: این نمودار دربارهٔ ترکیبِ بازیگران است نه جهتِ پول: سهمِ بالای خریدِ حقیقی یعنی سمتِ خرید را عمدتاً افراد پر کردهاند.
فاصلهٔ دو خط معنادار است: سهمِ خریدِ حقیقی بالاتر از سهمِ فروشِ حقیقی یعنی حقوقیها خالص فروشندهاند و برعکس.
الگوی فصلی شاخص
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: هر میله میانگینِ بازدهِ آن ماهِ شمسی در همهٔ سالهای موجود است؛ عددِ کنارِ آن میگوید از چند سال میانگین گرفته شده.
الگوی فصلی پیشبینی نیست: با ۱۰ تا ۱۵ مشاهده در هر ماه، یک سالِ استثنایی میتواند کلِ میانگین را جابهجا کند.
سالنامهٔ بازار خرسی
؟چطور بخوانیم: «عمق» بیشترین افت از سقفِ پیش از آن است و «بازیابی» یعنی چند نشست طول کشید تا شاخص دوباره همان سقف را ببیند.
ردیفی که ستونِ بازیابیاش «هنوز» است، یعنی افتِ جاری است و عمقش میتواند بیشتر شود.
قدرت نسبیِ کوچک به بزرگ
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: خط بالا میرود یعنی سبدِ نمادهای کمگردش از سبدِ پرگردشها جلو زده — چرخشِ پول به سمتِ بدنهٔ بازار.
طبقهبندی بر پایهٔ گردشِ معاملات است، نه ارزشِ بازار: تعدادِ سهامِ منتشرشده برای بیشترِ نمادهای این پایگاه موجود نیست، پس «کوچک/بزرگ» اینجا یعنی کمگردش/پرگردش. طبقهها از پنجرهٔ پیش از بازهٔ نمایش ساخته شدهاند تا سوگیریِ نگاهبهآینده نداشته باشند.
جریان پول بین طبقات اندازه
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: پهنشدنِ نوارِ طبقاتِ پایین یعنی پول از چند نمادِ درشت به بدنهٔ بازار سرریز کرده؛ باریکشدنش یعنی بازار دوباره به چند نمادِ پرگردش جمع شده است.
سهمِ طبقهٔ ۱ ذاتاً بزرگ است (تعریفِ طبقه بر پایهٔ همان گردش است)؛ آنچه معنا دارد تغییرِ سهم است، نه سطحِ آن.
منحنی بازده اسناد خزانه
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: شیبِ صعودی یعنی بازار برای پولِ بلندمدت نرخِ بالاتری میخواهد؛ شیبِ نزولی (منحنیِ معکوس) معمولاً یعنی انتظارِ کاهشِ نرخ در آینده.
محدودیتها: ارزشِ اسمی یک میلیون ریال فرض شده و بازده مؤثرِ سالانهٔ صفرکوپن است (نه نرخِ ساده). برای هر سررسید فقط یک تابلو روی منحنی مینشیند و ورقهای که بیش از دو هفته معامله نشده با نشانِ «کهنه» علامت خورده است — قیمتش دیگر نرخِ امروزِ بازار نیست.
شاخص نوسان تحققیافته
؟در حال بارگذاری…
چطور بخوانیم: این سنجه نوسانِ گذشته را میسنجد و ذاتاً عقبمانده است؛ جهشِ آن یعنی رژیمِ بازار عوض شده، نه اینکه فردا چه میشود.
چرا «تحققیافته» و نه «ترس»: شاخصِ VIX از نوسانِ ضمنیِ اختیارِ معامله ساخته میشود و در این پایگاه هیچ سریِ زمانیِ نوسانِ ضمنی ذخیره نشده است. نامیدنِ این عدد «شاخص ترس» ادعایی بود که داده پشتش نیست.
هفتهٔ پیشِ رو
؟چطور بخوانیم: افقِ فهرستِ مجامع سه هفته است نه یک هفته — دعوتنامه دستِکم ۱۰ روز پیش از برگزاری منتشر میشود، پس پنجرهٔ هفتروزه تقریباً همیشه خالی میمانَد.
محدودیتِ داده: تاریخِ برگزاری فقط در عنوانِ دعوتنامهٔ صندوقها نوشته میشود؛ در دعوتنامهٔ شرکتها تاریخ داخلِ متنِ نامه است و ذخیره نمیشود. به همین دلیل فهرستِ دومی از دعوتنامههای تازهٔ بیتاریخ هم میآید. «گزارشهای منتظره» یک برآورد است: شمارِ ناشرانِ دورهٔ قبل منهای دورهٔ جاری — کدال فهرستِ «چه کسی هنوز نفرستاده» منتشر نمیکند.